Szukaj
Close this search box.

Gołąbek Wymiotny

gołąbek wymiotny

Spis treści

Gołąbek wymiotny (Russula emetica (Schaeff.) Pers.) to gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae). Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi. Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1774 r. Jacob Christian Schaeffer nadając mu nazwę Agaricus emeticus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1796 r. Christian Hendrik Persoon, przenosząc go do rodzaju Russula. Gołąbek wymiotny występuje na wszystkich kontynentach, nawet w Antarktyce, i jest bardzo pospolity w Polsce.

Kluczowe wnioski

  • Gołąbek wymiotny to naziemny grzyb mikoryzowy, który rośnie w lasach iglastych.
  • Jest on grzybem trującym, który po spożyciu powoduje mdłości i wymioty.
  • Różni się od innych czerwonych gołąbków, takich jak gołąbek błotny czy gołąbek buczynowy.
  • Występuje powszechnie w Polsce, ale nie jest objęty ochroną gatunkową.
  • Ważne jest właściwe rozpoznawanie tego grzyba i unikanie jego spożywania.

Co to jest Gołąbek Wymiotny?

Gołąbek wymiotny to naziemny grzyb mikoryzowy, który rośnie w lasach iglastych, szczególnie w podgórskich lasach świerkowych i w nizinnych lasach sosnowych. Jest rzadki w lasach liściastych. Owocniki pojawiają się od wczesnego lata do późnej jesieni, szczególnie na kwaśnym, wilgotnym podłożu porośniętym mchami.

Kapelusz gołąbka wymiotnego ma średnicę zazwyczaj 4–8 cm, wyjątkowo do 11 cm. U młodych okazów jest wypukły, u starszych spłaszczony i wklęsły. Skórka jest gładka, podczas wilgotnej pogody błyszcząca i lepka. Blaszki są czysto białe, cienkie, gęste, kruche, przy trzonie nieco przyrośnięte. Trzon ma wysokość 3,5–6 cm, grubość 0,8–1,3 cm, kształt walcowaty, czasami w dolnej części maczugowaty. Powierzchnia jest biała, delikatnie omszona. Miąższ jest biały, pod samą skórką zwykle różowy, ma przyjemny, delikatnie owocowy zapach, a smak jest gorzki, piekący i długo utrzymujący się w ustach.

Gołąbek Wymiotny – Gatunek Trujący

Gołąbek wymiotny jest grzybem trującym. Nie należy do najsilniej trujących grzybów, jednak po zjedzeniu nawet małej ilości powoduje bóle brzucha, mdłości i wymioty. Z tego też powodu grzyb otrzymał nazwę gatunkową „wymiotny”.

Zatrucie powodują substancje żywicowe i terpenowe, które działają drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, powodując objawy ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego. Objawy te mogą prowadzić do odwodnienia, przyśpieszenia akcji serca, a w skrajnych przypadkach do rozwoju niewydolności nerek, a nawet śmierci.

Leczenie zatrucia polega na wykonaniu zabiegu płukania żołądka.

Podobne Gatunki Grzybów

W Europie występują setki gatunków gołąbków o czerwonym kapeluszu, a ich rozróżnienie bez dokładniejszych badań mikroskopowych i chemicznych bywa niemożliwe. Niektóre z nich to:

  • gołąbek błotny (Russula paludosa), który ma większy trzon, nie jest piekący w smaku i jest jadalny;
  • gołąbek buczynowy (Russula noblis), który rośnie tylko pod bukami;
  • gołąbek czerwononogi (Russula rhodopus), który ma trzon z purpurowymi zabarwieniami;
  • gołąbek krwisty (Russula sanguinaria), który ma różowo-czerwonawy trzon.

Łatwo pomylić gołąbka wymiotnego z gołąbkiem błotnym i trującym gołąbkiem buczynowym.

Siedlisko i Występowanie Gołąbka Wymiotnego

Gołąbek wymiotny występuje na wszystkich kontynentach, podano jego stanowiska nawet w Antarktyce. W Polsce jest bardzo pospolity. Rośnie w lasach iglastych, szczególnie w podgórskich lasach świerkowych i w nizinnych lasach sosnowych, gdzie jest dość częsty. W lasach liściastych jest rzadki. Owocniki pojawiają się od wczesnego lata do późnej jesieni, szczególnie na podłożu kwaśnym, wilgotnym, porośniętym mchami.

Biologia i Ekologia Gołąbka Wymiotnego

Gołąbek wymiotny jest naziemnym grzybem mikoryzowym. Tworzą go grzyby z rodzaju Russula, które wchodzą w symbiozę z korzeniami drzew iglastych, takich jak świerki i sosny. Grzybnia gołąbka wymiotnego rozrasta się w glebie, a na powierzchni tworzą się owocniki, które służą do rozmnażania przez zarodniki.

Zarodniki gołąbka wymiotnego mają kremowy wysyp, są szeroko elipsoidalne o rozmiarach 7–9 × 6–8 μm i pokryte licznymi stożkowatymi kolcami. W skórce występują przewody mleczne i dermatocystydy.

Ochrona Gołąbka Wymiotnego

Gołąbek wymiotny nie jest objęty ochroną gatunkową w Polsce. Jako grzyb trujący nie jest również upowszechniany do celów kulinarnych lub spożywczych. Jego występowanie jest dość powszechne w lasach iglastych, szczególnie w podgórskich świerczynach i nizinnych borach sosnowych, dlatego nie jest on zagrożony wyginięciem. Jednak z uwagi na toksyczność, istotne jest właściwe rozpoznawanie tego grzyba i unikanie jego spożywania w celu zapobiegania zatruciom.

Wniosek

Gołąbek wymiotny to niezwykły, ale trujący gatunek grzyba leśnego z rodziny gołąbkowatych. Mimo że nie należy do najsilniej trujących grzybów, po spożyciu powoduje on bolesne objawy, takie jak bóle brzucha, mdłości i wymioty. Z tego powodu grzyb ten jest unikany przez grzybiarzy i nie jest wykorzystywany kulinarnie.

Ważne jest, aby podczas zbierania grzybów w lesie dokładnie identyfikować gatunki i nie spożywać tych, co do których istnieją wątpliwości. Gołąbek wymiotny jest jednak istotnym elementem leśnych ekosystemów, gdzie tworzy symbiotyczne związki z korzeniami drzew. Choć nie jest to gatunek objęty ochroną, jego występowanie w lasach jest dość powszechne, dlatego nie jest on zagrożony wyginięciem.

Podsumowując, gołąbek wymiotny to niebezpieczny, ale fascynujący grzyb, który odgrywa ważną rolę w ekosystemach leśnych. Należy zachować ostrożność podczas zbierania grzybów i dokładnie identyfikować gatunki, aby uniknąć zatruć.

FAQ

Czym jest gołąbek wymiotny?

Gołąbek wymiotny (Russula emetica) to gatunek grzyba należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae). Jest to naziemny grzyb mikoryzowy, który występuje w lasach iglastych, szczególnie w podgórskich lasach świerkowych i nizinnych lasach sosnowych.

Czy gołąbek wymiotny jest grzybem trującym?

Tak, gołąbek wymiotny jest grzybem trującym. Nie należy do najsilniej trujących grzybów, jednak po zjedzeniu nawet małej ilości powoduje bóle brzucha, mdłości i wymioty.

Jak można odróżnić gołąbka wymiotnego od innych czerwonych gołąbków?

Rozróżnienie gołąbka wymiotnego od innych czerwonych gołąbków bez dokładniejszych badań mikroskopowych i chemicznych bywa trudne. Niektóre podobne gatunki to gołąbek błotny, gołąbek buczynowy, gołąbek czerwononogi oraz gołąbek krwisty.

Gdzie występuje gołąbek wymiotny?

Gołąbek wymiotny występuje na wszystkich kontynentach, nawet w Antarktyce. W Polsce jest bardzo pospolity, szczególnie w lasach iglastych, takich jak podgórskie świerczyny i nizinne bory sosnowe.

Jaka jest biologia i ekologia gołąbka wymiotnego?

Gołąbek wymiotny jest grzybem mikoryzowym, który wchodzi w symbiozę z korzeniami drzew iglastych, takich jak świerki i sosny. Jego grzybia rozrasta się w glebie, a na powierzchni pojawiają się owocniki, które służą do rozmnażania przez zarodniki.

Czy gołąbek wymiotny jest objęty ochroną?

Nie, gołąbek wymiotny nie jest objęty ochroną gatunkową w Polsce. Jako grzyb trujący nie jest również upowszechniany do celów kulinarnych lub spożywczych.

Powiązane artykuły

Ropucha Szara

Ropucha szara to jeden z najbardziej rozpowszechnionych płazów w Polsce. Występuje powszechnie w lasach, parkach i innych środowiskach naturalnych, stanowiąc ważny element lokalnych ekosystemów. Jej obecność w różnych siedliskach świadczy...

Read more

Mrówkowate

Mrówkowate to fascynująca grupa owadów, która jest powszechnie występująca w naszym otoczeniu. W tym artykule zagłębimy się w ich niezwykły świat, poznamy ich biologię, ekologię oraz znaczenie dla środowiska naturalnego....

Read more