Szukaj
Close this search box.

Rusałka Żałobnik

rusałka żałobnik

Spis treści

Rusałka żałobnik (Nymphalis antiopa) jest jednym z 75 występujących w Polsce przedstawicieli rodziny rusałkowatych. Jest zaliczany do najładniejszych polskich motyli dziennych. W Polsce jest rozpowszechniony, spotyka się go zwykle pojedynczo. Jedna z największych rusałek – rozpiętość przednich skrzydeł u niektórych osobników osiąga nawet 90 mm. Skrzydła na wierzchu mają aksamitny wygląd o kawowo-brunatnej barwie z żółtą obwódką i rzędem błękitnych plamek wzdłuż obwódki od wewnętrznej strony. Nietrudno go zauważyć, gdyż szybuje majestatycznym lotem lub siedzi na wilgotnej ziemi. Z reguły są to motyle bardzo płochliwe i trudno je oglądać z bliska. Oceniane jako jedne z najładniejszych rusałek.

Kluczowe wnioski

  • Rusałka żałobnik to jeden z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych motyli w Polsce
  • Gatunek ten zamieszkuje zróżnicowane środowiska leśne i parkowe, od nizin po góry
  • Cykl życiowy oraz zachowania godowe i rozrodcze rusałki żałobnika są fascynujące
  • Choć gatunek ten wciąż jest dość pospolity, wymaga ochrony ze względu na zagrożenia związane z przekształceniem naturalnych siedlisk
  • Zachowanie rusałki żałobnika w polskiej przyrodzie to ważne wyzwanie dla ochrony środowiska i zachowania różnorodności biologicznej

Co to jest rusałka żałobnik?

Rusałka żałobnik (Nymphalis antiopa) należy do rodzaju Nymphalis w obrębie rodziny rusałkowatych. Jest jednym z największych motyli występujących w Polsce, z rozpiętością skrzydeł sięgającą nawet 90 mm. Posiada aksamitne, ciemnobrązowe skrzydła z charakterystyczną żółtą obwódką i rzędem błękitnych plamek.

Gąsienice rusałki żałobnikaczarno-brązowe, pokryte rozgałęzionymi kolcami i rdzawoczerwonymi plamkami. Przepoczwarczają się na niskich roślinach czy płotach, tworząc szare, kolczaste poczwarki. Dorosłe motyle wylęgają się latem i mogą dożywać nawet do początku następnego roku, choć po hibernacji ich barwy są nieco wyblakłe.

Cecha Opis
Systematyka Rodzaj Nymphalis, rodzina rusałkowate
Morfologia Duże rozmiary, rozpiętość skrzydeł do 90 mm, aksamitne, ciemnobrązowe skrzydła z żółtą obwódką i rzędem błękitnych plamek
Gąsienice Czarno-brązowe, pokryte rozgałęzionymi kolcami i rdzawoczerwonymi plamkami
Poczwarki Szare, kolczaste, tworzące się na niskich roślinach lub płotach
Dorosłe motyle Mogą dożywać do początku następnego roku po wylęgu, po hibernacji barwy nieco wyblakłe

Biotop i zasięg występowania rusałki żałobnika

Rusałka żałobnik zamieszkuje różnorodne środowiska – od nizin po góry do wysokości 2000 m n.p.m. Typowymi siedliskami tego motyla są nasłonecznione skraje lasów liściastych lub mieszanych, leśne polany i drogi, a także sady i ogrody. Motyl ten występuje niemal na całym obszarze Palearktyki, czyli w Europie i Ameryce Północnej. Jego zasięg obejmuje prawie całą Europę, od południowych krańców Skandynawii po północne półwyspy Apeniński, Iberyjski i Bałkański. Jest spotykany także w Ameryce Północnej, głównie w Kanadzie i USA. Zmienność warunków klimatycznych w obrębie tak rozległego zasięgu wpływa na różnice w cyklach rozwojowych rusałki żałobnika.

Biotop Obszar występowania
Nasłonecznione skraje lasów liściastych i mieszanych, leśne polany i drogi, sady, ogrody Europa (od Skandynawii po Półwyspy Apeniński, Iberyjski i Bałkański), Ameryka Północna (Kanada, USA)

Cykl życiowy i zachowania rusałki żałobnika

W ciągu roku rusałka żałobnik wytwarza tylko jedno pokolenie. Samice składają jaja w dużych skupiskach na roślinach pokarmowych, takich jak wierzby, topole, wiązy czy brzozy. Z jaj wylęgają się czarne gąsienice, które przez większość życia żerują gromadnie, rozpraszając się dopiero przed przepoczwarczeniem. Poczwarki mają szary kolor z metalicznymi plamkami i charakterystycznymi kolcowatymi wyrostkami. Dorosłe motyle wylęgają się latem i mogą przeżywać nawet do następnego roku, choć po hibernacji ich barwy są wyblakłe. Samce bronią swoich niewielkich rewirów i czekają na nadlatujące samice. Po kopulacji samica składa jaja, a następnie osobniki dorosłe oddalają się od miejsc rozrodu, niekiedy nawet do większych miast. Rusałka żałobnik jest płochliwa i trudna do obserwacji.

Etap rozwoju Opis
Jaja Składane w dużych skupiskach na roślinach pokarmowych
Gąsienice Czarne, pokryte rozgałęzionymi kolcami, żerują gromadnie
Poczwarki Szare z metalicznymi plamkami i charakterystycznymi kolcowatymi wyrostkami
Dorosłe motyle Wylęgają się latem, mogą przeżywać do następnego roku, po hibernacji barwy są wyblakłe

Rusałka żałobnik w przyrodzie i kulturze

Rusałka żałobnik odgrywa ważną rolę w ekosystemach leśnych i parkowych, zapylając rośliny i stanowiąc pokarm dla drapieżników. Jest jednym z charakterystycznych motyli występujących w polskiej przyrodzie. Motyw rusałki żałobnika pojawia się również w kulturze – była ona przedstawiana na znaczku pocztowym wyemitowanym przez Pocztę Polską w 1967 roku.

Niestety, w przeszłości rusałka żałobnik była często zabijana przez ludzi, co mogło niekorzystnie wpłynąć na jej populację. Współcześnie gatunek ten, choć wciąż pospolity, wymaga ochrony ze względu na zagrożenia związane z przekształceniem i fragmentacją naturalnych siedlisk. Podejmowane są działania mające na celu zachowanie tego pięknego i cennego motyla w polskiej przyrodzie.

Wniosek

Rusałka żałobnik to jeden z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych motyli występujących w polskiej przyrodzie. Dzięki swojemu niezwykłemu wyglądowi i subtelnej urody jest ceniony zarówno przez obserwatorów przyrody, jak i entuzjastów owadów. Ten duży motyl z rodziny rusałkowatych zamieszkuje zróżnicowane środowiska leśne i parkowe, od nizin po góry.

Jego cykl życiowy oraz zachowania godowe i rozrodcze są fascynujące. Choć gatunek ten wciąż jest dość pospolity, wymaga ochrony ze względu na zagrożenia związane z przekształceniem naturalnych siedlisk. Zachowanie rusałki żałobnika w polskiej przyrodzie to ważne wyzwanie dla ochrony środowiska i zachowania różnorodności biologicznej.

Podsumowując, rusałka żałobnik to niezwykły motyl, który zasługuje na naszą uwagę i ochronę. Jego obecność w polskiej przyrodzie jest cennym elementem naszego ekosystemu i kulturowego dziedzictwa.

FAQ

Czym charakteryzuje się rusałka żałobnik?

Rusałka żałobnik (Nymphalis antiopa) jest jednym z największych motyli występujących w Polsce, z rozpiętością skrzydeł do 90 mm. Posiada aksamitne, ciemnobrązowe skrzydła z charakterystyczną żółtą obwódką i rzędem błękitnych plamek. Jest uważana za jeden z najbardziej efektownych i rozpoznawalnych motyli w polskiej przyrodzie.

Gdzie występuje rusałka żałobnik?

Rusałka żałobnik zamieszkuje różnorodne środowiska – od nizin po góry do wysokości 2000 m n.p.m. Typowymi siedliskami są nasłonecznione skraje lasów liściastych lub mieszanych, leśne polany i drogi, a także sady i ogrody. Jej zasięg obejmuje prawie całą Europę oraz Amerykę Północną.

Jak przebiega cykl życiowy rusałki żałobnika?

W ciągu roku rusałka żałobnik wytwarza tylko jedno pokolenie. Samice składają jaja w dużych skupiskach na roślinach pokarmowych, takich jak wierzby, topole, wiązy czy brzozy. Gąsienice żerują gromadnie, a później przepoczwarzają się, tworząc szare, kolczaste poczwarki. Dorosłe motyle wylęgają się latem i mogą przeżywać nawet do następnego roku.

Jaką rolę odgrywa rusałka żałobnik w ekosystemach?

Rusałka żałobnik odgrywa ważną rolę w ekosystemach leśnych i parkowych, zapylając rośliny i stanowiąc pokarm dla drapieżników. Jest jednym z charakterystycznych motyli występujących w polskiej przyrodzie. Niestety, w przeszłości była często zabijana przez ludzi, co mogło niekorzystnie wpłynąć na jej populację. Współcześnie gatunek ten wymaga ochrony ze względu na zagrożenia związane z przekształceniem i fragmentacją naturalnych siedlisk.

Powiązane artykuły

Ropucha Szara

Ropucha szara to jeden z najbardziej rozpowszechnionych płazów w Polsce. Występuje powszechnie w lasach, parkach i innych środowiskach naturalnych, stanowiąc ważny element lokalnych ekosystemów. Jej obecność w różnych siedliskach świadczy...

Read more

Mrówkowate

Mrówkowate to fascynująca grupa owadów, która jest powszechnie występująca w naszym otoczeniu. W tym artykule zagłębimy się w ich niezwykły świat, poznamy ich biologię, ekologię oraz znaczenie dla środowiska naturalnego....

Read more