Szukaj
Close this search box.

Żaba wodna

żaba wodna

Spis treści

Żaba wodna (Pelophylax kl. esculentus, syn. Rana esculenta, właśc. Rana kl. esculenta) to płodny mieszaniec (hybryda) żaby jeziorkowej i żaby śmieszki z grupy żab zielonych. Jest kleptonem, może być diploidalna lub triploidalna. Występuje w Europie Środkowej, od południowej Szwecji po Zatokę Fińską, a na południu jej zasięg dochodzi do Włoch i północnej Bułgarii. W Polsce jest pospolita na nizinach. Należy do tzw. żab zielonych, stale przebywających nad wodami. Wybiera obficie zarośnięte wody stojące, występuje w małych i dużych płytkich zbiornikach wodnych. Jest gatunkiem dziennym, a na sen zimowy udaje się wraz z nastaniem pierwszych przymrozków w październiku. Zimuje gromadnie zagrzebana w mule lub pod warstwą resztek roślinnych. Żaba wodna jest fascynującym płazem występującym w różnorodnych siedliskach wodnych, których ochrona ma kluczowe znaczenie dla zachowania tych wyjątkowych zwierząt.

Kluczowe informacje

  • Żaba wodna to płodny mieszaniec żaby jeziorkowej i żaby śmieszki
  • Występuje w Europie Środkowej, w tym w Polsce jest pospolita na nizinach
  • Należy do żab zielonych, stale przebywających nad wodami
  • Zimuje gromadnie zagrzebana w mule lub pod warstwą resztek roślinnych
  • Ochrona siedlisk ma kluczowe znaczenie dla zachowania płazów w Polsce

Systematyka i taksonomia żaby wodnej

Żaba wodna należy do domeny eukariontów, królestwa zwierząt, typu strunowców, podtypu kręgowców, gromady płazów, rzędu płazów bezogonowych, podrządu Neobatrachia, rodziny żabowatych i rodzaju Pelophylax. Jej nazwa naukowa to Pelophylax kl. esculentus, a synonimy to Rana esculenta i właściwie Rana kl. esculenta. Należy do grupy żab zielonych i jest płodnym mieszańcem żaby jeziorkowej (Pelophylax lessonae) oraz żaby śmieszki (Pelophylax ridibundus).

Rozmieszczenie występowania żaby wodnej

Obszar występowania żaby wodnej niemal idealnie pokrywa się z zasięgiem żaby jeziorkowej. Samotnie występuje tylko w północnych Niemczech, Danii i południowej Szwecji, gdzie tworzy czyste populacje. Na Bornholmie występuje razem ze śmieszką. W górach żaba wodna dochodzi do 800 m n.p.m. W Polsce jest to gatunek pospolity na nizinach.

Lokalizacja Występowanie
Północne Niemcy, Dania, Południowa Szwecja Czyste populacje żaby wodnej
Bornholm Występuje razem ze śmieszką
Góry Do 800 m n.p.m.
Polska Gatunek pospolity na nizinach

Podsumowując, żaba wodna występuje na dużym obszarze Europy Środkowej, jednak jej rozmieszczenie jest ściśle powiązane z zasięgiem występowania żaby jeziorkowej. Gatunek ten można spotkać zarówno w czystych, samodzielnych populacjach, jak i w koloniach wraz z innymi przedstawicielami żab zielonych.

Żaba wodna – ekologia i tryb życia

Żaba wodna należy do tzw. żab zielonych, stale przebywających nad wodami. Wybiera obficie zarośnięte wody stojące, występuje w małych i dużych płytkich zbiornikach wodnych jak stawy czy zatoki jezior, po okresie godowym można ją spotkać również nad wodami wolno płynącymi. Występuje zwykle w koloniach mieszanych razem z żabą jeziorkową, rzadziej ze śmieszką.

Jest gatunkiem dziennym. Młode osobniki mogą odbywać wędrówki w poszukiwaniu nowego środowiska, zwykle podczas ciepłych deszczów nawet do 2,5 km. Na sen zimowy udaje się wraz z nastaniem pierwszych przymrozków w październiku, zimując gromadnie zagrzebana w mule lub pod warstwą resztek roślinnych w niezamarzających do dna zbiornikach wodnych.

Pożywienie żaby wodnej to przede wszystkim lądowe owady dzienne, a w mniejszym stopniu dżdżownice, pająki, ślimaki, drobne kręgowce i kijanki.

Charakterystyka morfologiczna żaby wodnej

Żaba wodna jest bardzo podobna do żaby jeziorkowej, wykazuje wiele cech pośrednich pomiędzy żabą jeziorkową a śmieszką. Samce są mniejsze i smuklejsze od samic, osiągając długość 5,4-9,7 cm, a samice 5,4-11,5 cm. Ubarwienie jest bardzo zmienne, może być trawiastozielone, żółtawe, oliwkowozielone lub czekoladowobrązowe. Na grzbiecie występują małe, koliste plamy.

Samce mają dobrze rozwinięte błony pławne i modzele godowe na pierwszych palcach przednich odnóży, a także dwa rezonatory rozmieszczone symetrycznie po bokach głowy. Pozwala to na łatwą identyfikację tego gatunku.

Cecha Samce Samice
Długość ciała 5,4-9,7 cm 5,4-11,5 cm
Ubarwienie Bardzo zmienne – trawiastozielone, żółtawe, oliwkowozielone, czekoladowobrązowe
Grzbiet Występują małe, koliste plamy
Cechy rozmnażania Dobrze rozwinięte błony pławne, modzele godowe na pierwszych palcach przednich odnóży, dwa rezonatory po bokach głowy

Charakterystyczne cechy morfologiczne, takie jak wielkość, ubarwienie i obecność dodatkowych struktur u samców, pozwalają na łatwą identyfikację żaby wodnej w terenie.

Rozmnażanie i rozwój żab wodnych

Okres godów żaby wodnej przypada na koniec wiosny i początek lata, w Polsce na połowę maja. Samce tworzą nad wodami chóry, wydając charakterystyczny głos godowy. Samice składają skrzek w formie dużych, nieforemnych buł na dnie zbiorników, w ciągu jednego sezonu do 10 tysięcy jaj.

Kijanki są dosyć duże, osiągając przeważnie rozmiary 8-10 cm, choć notowano okazy do 18,3 cm. Rozwój i przeobrażenie kijanek trwa od 65 do 80 dni. Żaba wodna rozmnaża się głównie poprzez krzyżówki wsteczne samic z samcami jednego z gatunków rodzicielskich – żaby jeziorkowej lub żaby śmieszki, co określane jest jako hybrydogeneza.

Wniosek

Żaba wodna to niezwykle fascynujący płaz, który zamieszkuje różnorodne siedliska wodne w Europie Środkowej, w tym w Polsce. Systematyka i taksonomia tego gatunku są wciąż przedmiotem badań, a jego występowanie ściśle związane jest z żabą jeziorkową i żabą śmieszką.

Żaba wodna odgrywa kluczową rolę w ekosystemach wodnych, będąc zarówno drapieżnikiem, jak i ofiarą wielu zwierząt. Jej ciekawe zachowania rozrodcze i rozwojowe oraz przystosowania morfologiczne do środowiska wodnego czynią ją niezwykle interesującym obiektem badań herpetologicznych.

Ochrona siedlisk żaby wodnej ma istotne znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej płazów w naszym kraju. Każdy z nas może przyczynić się do zachowania tych fascynujących stworzeń, dbając o zachowanie czystości i różnorodności naszych naturalnych zbiorników wodnych.

FAQ

Czym jest żaba wodna?

Żaba wodna (Pelophylax kl. esculentus, syn. Rana esculenta, właśc. Rana kl. esculenta) to płodny mieszaniec (hybryda) żaby jeziorkowej i żaby śmieszki z grupy żab zielonych. Jest kleptonem, może być diploidalna lub triploidalna.

Gdzie występuje żaba wodna?

Obszar występowania żaby wodnej niemal idealnie pokrywa się z zasięgiem żaby jeziorkowej. Samotnie występuje tylko w północnych Niemczech, Danii i południowej Szwecji, gdzie tworzy czyste populacje. W Polsce jest to gatunek pospolity na nizinach.

Jakie są cechy charakterystyczne żaby wodnej?

Żaba wodna należy do tzw. żab zielonych, stale przebywających nad wodami. Wybiera obficie zarośnięte wody stojące, występuje w małych i dużych płytkich zbiornikach wodnych. Jest gatunkiem dziennym, a na sen zimowy udaje się wraz z nastaniem pierwszych przymrozków w październiku.

Jak przebiega rozmnażanie i rozwój żaby wodnej?

Okres godów żaby wodnej przypada na koniec wiosny i początek lata, w Polsce na połowę maja. Samce tworzą nad wodami chóry, wydając charakterystyczny głos godowy. Samice składają skrzek w formie dużych, nieforemnych buł na dnie zbiorników. Rozwój i przeobrażenie kijanek trwa od 65 do 80 dni.

Jaka jest rola żaby wodnej w ekosystemach?

Żaba wodna odgrywa kluczową rolę w ekosystemach wodnych, będąc zarówno drapieżnikiem, jak i ofiarą wielu zwierząt. Ochrona siedlisk żaby wodnej ma istotne znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej płazów w Polsce.

Powiązane artykuły

Ropucha Szara

Ropucha szara to jeden z najbardziej rozpowszechnionych płazów w Polsce. Występuje powszechnie w lasach, parkach i innych środowiskach naturalnych, stanowiąc ważny element lokalnych ekosystemów. Jej obecność w różnych siedliskach świadczy...

Read more

Mrówkowate

Mrówkowate to fascynująca grupa owadów, która jest powszechnie występująca w naszym otoczeniu. W tym artykule zagłębimy się w ich niezwykły świat, poznamy ich biologię, ekologię oraz znaczenie dla środowiska naturalnego....

Read more